RegioDoc
Een serie boeiende documentaires van de regionale omroepen.
Na uitzending op tv zijn de films ook hier te bekijken. Klik op het tv'tje onderaan de artikeltjes.
Kijk ook op www.regiodoc.nl
Wreed geluk (29 november)
Een film over Hugo Claus, met Jan Decleir en Oda Claus.
Regisseur John Albert Jansen wilde geen film over de romanschrijver, toneelschrijver of filmmaker Claus, niet over zijn Amsterdamse of Roomse periode en zeker geen film over de publieke figuur Hugo Claus en de vrouwen in zijn leven. Wel gaat 'Wreed Geluk. Claus, Vlaanderen & De Liefde' over de dichter, en de humus waaruit de gedichten zijn ontstaan.
De protagonisten zijn de oude companen, geboetseerd uit dezelfde Vlaamse klei: Acteur Jan Decleir, schilders Fred Bervoets en Roger Raveel, broer Odo Claus, schrijver Jef Geeraerts, schilder/schrijver Pjeroo Roobjee en publicist Guido Lauwaert. Hugo Claus zou in 2009 tachtig jaar zijn geworden. Ook al kreeg hij geen Nobelprijs, als toneel-)schrijver, dichter, schilder, filmmaker en meest bekroonde auteur van ons taalgebied was Claus al bij leven een legende. 'Wreed Geluk' is een ode aan de dichter Claus die zijn land Vlaanderen, de liefde en de lust in alle toonaarden heeft bezongen. In de film door-grondt de maker de "veelkantige persoonlijkheid" van Claus aan de hand van zijn gedichten en door middel van gesprekken met de vroegere kompanen.
De film is een samenwerkingsverband van Oogland Filmproducties, Poetry International en RTV Rijnmond, en kwam tot stand met bijdragen van het Vlaams-Nederlands Huis de Buren, SNS Reaal Fonds, Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties, Ministerie van OCW en de Nederlandse Taalunie. De Vlaamse première vond plaats in Antwerpen in juni en de film was in september te zien tijdens het Nederlands Filmfestival. Scenario & regie: John Albert Jansen, montage: Danniel Danniel, camera: Adri Schrover geluid: Wouter Veldhuis, uitvoerend producent: Annelotte Verhaagen, sounddesign: Frank van der Weij. Lengte 54 min.
Koos Alberts, vechten voor geluk (6 december)
Koos Alberts begon zijn artistieke loopbaan op bruiloften en partijen.
Toen onder anderen Willem van Kooten zich in 1984 met zijn carrière ging bemoeien, groeide hij in korte tijd uit tot populair volkszanger. Zijn debuutsingle 'Ik verscheurde je foto' is altijd beschouwd als klassieker in het levensliedgenre. Eind 1984 stond hij met drie hitsingles in de Top-10 van de Nationale Hitparade. Met 16 gouden en platina platen en meer dan 25 Top-40 hits, is Koos Alberts nu al 25 jaar één van de grootste zangers van het Nederlandse lied. Hij treedt nog altijd twee tot drie keer per week op.
Op 3 februari 1947 werd Alberts als Koos Krommenhoek geboren in de Amsterdamse Jordaan. Deze documentaire over het leven van de bekende zanger neemt de kijker mee naar de volksbuurt waar hij opgroeide, zijn doorbraak als artiest 25 jaar geleden, het bijna fatale auto-ongeluk in 1987 en zijn overtuigende comeback in 1989. Hij is al jaren te horen in talloze Nederlandse muziekprogramma's: In 'Op Volle toeren' en 'Nederland Muziekland' was hij als het ware kind aan huis. Dat dit portret een documentaire is geworden en geen docu-soap, is een bewuste keuze van Alberts.
Productie: Alberts VOF in opdracht van RTV Noord Holland. Lengte 53 min.
Bouwen op God, de verhuizing van Brabantse nonnen (13 december)
Tilburg breidt uit en groeit richting het oude Trapistinnen-klooster in Berkel Enschot.
De gemeente Tilburg heeft het klooster en de grond gekocht. Als de nonnen zouden blijven zou het klooster opgeslokt worden door nieuwe woningen, kantoren en winkels. De nonnen willen en kunnen zo niet leven: veel te veel lawaai en drukte. Ze zijn gaan zoeken naar een andere locatie en vonden die in Arnhem naast de golfbaan van Papendal in de groene heuvels bij Oosterbeek.
De zoektocht en de onderhandelingen over de verkoop hebben al met al 10 jaar geduurd. Uiteindelijk zijn de nonnen op 8 mei verhuisd en op 27 mei heeft Omroep Gelderland deze documentaire uitgezonden in de regio. Bijzonder is dat de overleden nonnen zijn meeverhuisd. Er is gefilmd bij het graven op de oude begraafplaats, het wijden van de grond van de nieuwe begraafplaats en het herbegraven. Bovendien is het bijzonder dat in deze moderne tijd een nieuw klooster is gebouwd. In de film praten de makers met drie nonnen, Zuster Charbel (met 39 jaar één van de jongsten), Zuster Gabriel (over de 80) en met moeder-overste Zuster Benedict de Abdis. Het verhaal gaat behalve over het klooster-leven en de verhuizing, ook over roeping en spiritualiteit.
Documentaire gemaakt in opdracht van Omroep Gelderland. Verslag: Rob Haverkamp en Jolanda Beulakker, camera Jonathan van der Kraats, editor Kim Lakerveld, regie Jolanda Beulakker, eindredactie Bas Steman. Lengte: 30 min.
Ik adem muziek (13 december)
Documentaire over de dirigent van Het Gelders Orkest, de Oostenrijker Martin Sieghart.
Tot vorig jaar was Sieghart ruim vijf jaar lang de vaste dirigent van het 120 jarige orkest.De toon van het concert bepaalt hij niet vanachter de partituur, maar wandelend met de klanken in zijn hoofd. Martin Sieghart is groot liefhebber van Mahler en Bruckner. Met Het Gelders Orkest speelde hij in de eigen concertzaal, Music Sacrum in Arnhem, diverse symfo-nieën van deze componisten. Martin Sieghart ademt muziek, hij zou niet zonder kunnen leven. Vorig jaar nam hij afscheid van Het Gelders Orkest, waar hij nu honorair gastdirigent is. De documentaire is gefilmd in Arnhem, in Oostenrijk en op Texel.
Regie: Ellen de Jong, scenario: Jitske Jonkman, camera: Bo Gorter, René
van den Elzen, geluid: Ivo Voragen, Jip Hilferink, montage: Shaun
Leyden. Geproduceerd door XO Media in opdracht van TV Gelderland.
Lengte: 30 min.
Laatste kans (20 december)
Documentaire van Omroep Brabant over voetballer Marouane Bouchti, speler bij FC Dordrecht.
In de film wordt Bouchti een seizoen lang gevolgd: dit is zijn laatste kans om te slagen in het betaald voetbal. Eerder was de 23-jarige Marokkaan uit Den Bosch actief bij Willem II en RKC Waalwijk. Als 17-jarige speelde hij een jaar bij Boavista in Portugal. Daar werd hij dik betaald en in de watten gelegd en speelde hij met jongens die nu miljoenen verdienen bij Europese topclubs. Nu ziet Marouanes leven er heel anders uit.
Hij neemt de trein naar trainingen en wedstrijden, krijgt alleen een onkostenvergoeding en moet bijver-dienen in een callcenter. Ondertussen blijft hij vechten voor een profcontract en probeert plezier te houden in het voetballen. In de film komen behalve Marouane ook anderen aan het woord: zijn vader en broer Fahd die het niet redde in het betaald voetbal, coach Ruud Heus, oud-Feijenoord-speler, FC Dordrecht-manager Marco Boogers, en zijn vroegere jeugdtrainer Leon Hutten die in Marouane bleef geloven en hem bij FC Dordrecht binnenloodste.
Regie/camera/geluid: Helmut Boeijen, montage/vormgeving: Daan Ophof, lengte: 48 min.
Overleven op een landgoed (27 december)
Documentaire van Ans Dokter in opdracht van Omroep Gelderland over twee baronnen en hun strijd voor het behoud van hun landgoederen.
In de provincie Gelderland vind je de meeste landgoederen van Nederland. Een deel is nog in bezit van de zogenoemde 'oude adel'. Mooie plekken waar natuurliefhebbers en wandelaars van genieten. Maar achter de gevels van de fraaie landhuizen schuilen vaak grote problemen. Eigenaar zijn van een landgoed betekent niet dat je schatrijk bent. Integendeel: de kosten van een kasteel met landerijen rijzen tegenwoordig de pan uit.
Daarom is de adel nu verplicht om te zoeken naar nieuwe manieren om geld te verdienen. De inkomsten uit pacht zijn niet meer voldoende. In de film vertellen twee baronnen hun verhaal. Gijs baron van Dorth tot Medler over landgoed 't Zelle in Hengelo (Gld.) en Willem baron Van Lynden van landgoed Keppel in Laag-Keppel. Ze laten zien welke manieren zij hebben gevonden om het eeuwenoude familiebezit in stand te houden en welke prijs zij daarvoor betalen. De twee baronnen verschillen duidelijk van mening. De een is niet bang om zijn landgoed open te stellen voor commerciële activiteiten. Hij maait zelf het gras van de golfbaan en vervangt de toiletrollen in zijn vakantiehuisjes. De andere baron woont nog in het grote kasteel. Hij is bang voor inbreuk op zijn privacy maar ontkomt er tegelijkertijd niet aan om ook commerciële activiteiten te ontplooien.
Regie, scenario en interviews: Ans Dokter, camera: Tristan Tieben, montage: Marcel von Hobe en Els de Kort, vormgeving: Daniël Schuurman. Lengte 58 min.
Buitenspelen (3 januari)
Over het beroemde Shakespeare Openlucht Theater in Diever. Het vermaarde theatergezelschap voert al meer dan 60 jaar voorstellingen op in de bossen van Diever.
Jaarlijks komen er ruim 16.000 bezoekers af op de toneelstukken van de bevlogen amateurs. Tijdens de productie van ‘Macbeth’ vorig jaar werd de groep een jaar lang gevolgd door de zussen Rosa en Kitty van Hofwegen, regisseur en producent. Ze legden vast waar de theatermakers tegenaan lopen: repetities in de vrieskou, technische uitdagingen, conflicten en afscheid van het leven. Maar de vriendschap en saamhorigheid die ontstaat leiden uiteindelijk tot een prestatie die veel bewondering oogst van toneelminnend Nederland.
Camera en Regie: Rosa van Hofwegen, producent: Kitty van Hofwegen, montage: Arnout Kwant. Documentaire van RTV Drenthe. Lengte: 64 min.
Broeders van Real Zoetermeer (10 januari)
Reportage van Omroep West over voetbalclub Real Zoetermeer.
Het team
bestaat uit louter Irakezen en heeft al anderhalf jaar geen wedstrijd
gewonnen. Ze spelen nog steeds met veel plezier.
Camera, interviews en montage: Erik Kooijman. Lengte 21 minuten.
Oud zweet (10 januari)
Reportage over de boksers van de voormalige Haagse boksschool Kristallijn die nog éénmaal terug gaan naar het oude pand.
Interviews en redactie: Erik Kooijman, beeld: Thijn Teeuwissen, geluid en montage: Marco Markovsky, lengte: 19 min.
Henk Schiffmacher (17 januari)
Aflevering uit een serie bijzondere portretten van Gelderlanders die TV Gelderland sinds drie jaar uitzendt.
Zondag 17 januari zendt het portret van tatoeage-koning Henk Schiffmacher. Met een bezoek aan zijn tattoostudio en woonhuis in Amsterdam en aan zijn ouderlijk huis annex de slagerij van zijn broer in Schiffmachers geboorteplaats Harderwijk. Hij haalt er herinneringen op aan zijn tijd als misdienaar.
Programma van Omroep Gelderland, met medewerking van Guido Lavalaye, Peter van den Hout en Xandra Rakier. Lengte 35 min.
Daar komen de bevers (24 januari)
Al meer dan tien jaar is Stichting het Drentse Landschap bezig met de herintroductie van de bever in het Zuidlaardermeergebied.
Het is waarschijnlijk al meer dan 500 jaar geleden dat hier voor het laatst bevers leefden. In de late herfst van 2008 gaan bevervangers in voor-malig Oost Duitsland aan de slag om zes beverfamilies te vangen voor het Drentse Land-schap. De camera's van RTV Drenthe volgen het hele proces, van het vangen tot aan het uitzetten. Natuurfilmers Henk Bos en Janetta Veenhoven filmen vervolgens het leven van de bevers in het Zuidlaardermeergebied.
Documentaire van RTV Drenthe. Regie: Lydia Tuijnman, winnares NL Award 2008, camera: Remco Kikkert, montage: Tessa Noorman. Lengte: 52 min.
Shigey mijn vlam (31 januari)
Portret van de Eritrese muzikant Tewolde Redda, die nu in Rotterdam woont.
Het lied Shigey habuni (Geef mij m’n vlam) leeft in de harten van alle Eritreërs, waar ook ter wereld. Het is uitgegroeid tot symbool van hun lange en harde strijd tegen de Ethiopische overheersing. Tegenwoordig is Eritrea een onafhankelijk land, maar Tewolde Redda, de componist en zanger van het lied, lijkt te zijn vergeten: hij leeft nu in Rotterdam met alleen nog zijn herinneringen, zonder zijn beroemde lied nog te willen zingen.
Regie: Marc Schmidt, producer: Carmen Cobos, camera: Stefano Bertacchini, montage: Danniel Danniel. Lengte: 1 uur 6’. De film, in opdracht van TV Rijnmond, kwam tot stand met financiële steun van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties.
De jacht van Abdelkader Benali (7 februari)
Documentaire over Benali's schrijverschap en passie voor hardlopen. In dit gefilmd portret wordt gezocht naar de drijfveren van de ambitieuze schrijver.
Wie is de man achter de essays, columns, gedichten, toneelstukken,
korte verhalen, romans en novellen? Waar vindt hij zijn inspiratie? De
makers volgen Benali in Nederland, op reis in zijn geboorteland
Marokko, en in het Midden-Oosten. Als hij mocht kiezen zou hij liever
succes hebben als hardloper dan als schrijver, zei Benali op 4 oktober
na de première op het Rotterdams Literair Festival GDMW.
In de film
zien we Benali hardlopen in de Rif, deelnemen aan de marathon van
Rotterdam en joggend met zijn redacteur van de Arbeiderspers. Al nadat
hij in 1987 op de televisie het fenomenale wereld-record zag van Said
Aouita, de Marokkaanse hardlooplegende op de 5000 meter, wist hij dat
hij ook hardloper wilde worden.
Film van regisseur Ronald Bos en
producent René Mendel voor TV Rijnmond, met financiële steun van het
Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties en de
Stichting Lira Fonds. Lengte: 50 minuten.
Menthol, een neger in Hengelo (21 februari)
Begin vorige eeuw leerde Joseph Sylvester (1890-1955), alias Menthol, Nederland tanden poetsen. Van Amsterdam tot Ter Apel, van Den Haag tot Hengelo verkocht hij zijn zelf vervaardigde Babajaba tandpasta op markten van Nederland.
Op één van zijn reizen ontmoette de zwarte Menthol de blanke Marie 'Roosje' Borchert. Onder enorme belangstelling trouwden de twee in 1928 in Hengelo: één van de eerste ‘gemengde’ huwelijken van Nederland. Menthols leven en zijn huwelijk met het mooiste meisje van de stad maken nog steeds de tongen los, zo blijkt uit de documentaire 'Menthol, een neger in Hengelo'. De film van regisseur Arno Kranenborg gaat over de mensen die Menthol kenden en over het bijzondere fotoalbum dat hij naliet. Café-eigenaar Frans Tanke (76) heeft het plakboek al jaren in zijn bezit. Dit wonderlijke en imposante document, door Menthol en Roosje bij elkaar geplakt, blijkt op de bezoekers van het café dezelfde aantrekkingskracht te hebben als ooit de levende Menthol.
Maar wie was Menthol? Het boek brengt bij de café bezoekers een stroom prachtige, soms pijnlijke herinneringen op gang. De marktkoopman en later konijnenvellen handelaar blijkt een fenomeen te zijn geweest. Door zijn handelsgeest en humoristisch optreden wist hij zich staande te houden in een blanke gemeenschap. Het werd het niet alleen een film over de 'eerste neger van Hengelo', maar ook over de teloorgang van een bruin café. Frans en zijn vrouw Rita zitten met het café in hun maag omdat hun zoon het familiebedrijf niet wil overnemen. Maar het café is ook hun dagelijks leven. Vertwijfeld vragen ze zich af hoe ze straks hun dagen moeten vullen zonder café. En als het verkocht wordt, moeten ze afscheid nemen van alle spullen, ook van het plakboek.
Deze productie is mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties.
Peerke Donders, zijn leven, zijn brieven (28 februari)
Petrus Donders werd op 27 oktober 1809 geboren in Tilburg. Een bijzonder mens die 200 jaar na dato nog veel betekent voor talloze mensen.
Rode draad in de documentaire zijn fragmenten uit de vele brieven die Peerke Donders schreef vanuit Suriname naar het thuisfront inTilburg. Als kind in een arm gezin van thuiswevers, kreeg hij het voor elkaar om priester te worden. Na een bootreis van 46 dagen zette hij voet aan wal in Suriname. Daar zou hij zich de rest van zijn leven inzetten voor de allerarmsten. Gedreven door ijzeren discipline, doorzettingsvermogen, zijn geloof en door zich geheel weg te cijferen, leefde hij in dienst van anderen.
Peerke Donders was in het Suriname met zijn zes verschillende bevolkingsgroepen en culturen al multicultureel actief lang voor het woord bestond. Een tijdlang leefde hij tussen de melaatsen die in de leprakolonie Batavia wachtten op hun dood, ver van de grote stad. Hij zorgde voor hen en timmerde hun doodskisten.
In Peerke Donders, zijn leven, zijn brieven vertellen de makers het verhaal van de moedige priester. “Geen pure biografie, daar zijn er al genoeg van" zegt Lout Donders, initiatiefnemer, producent en ver familielid. "Wij raakten gefascineerd door de manier waarop hij zich inzette voor zijn medemens, en door de betekenis die hij nog heeft voor zoveel mensen in Nederland en Suriname. We hebben zijn brieven en biografieën gelezen, en ons verhaal over hem geschreven en verfilmd." De film laat de plaatsen zien in Nederland en Suriname die een belangrijke rol speelden in het leven van de al bij leven legendarische Petrus Donders.
Idee en productie: Lout Donders, regie: Ellen van Kempen voor Omroep Brabant.
Roos Rebergen - Weet Ik Niet Zo Goed… (7 maart)
Intiem muzikaal portret van de 21-jarige Roos Rebergen, singer/songwriter/toetseniste van de band Roosbeef.
In 2005 won Roosbeef de Grote Prijs van Nederland in de categorie singer/songwriter. In 2006 kwam hun eerste single De Bouwvakkers uit en de EP Roosbeef. December 2008 kwam het lang verwachte debuutalbum Ze willen wel je hond aaien maar niet met je praten.
Met haar knalrode haar en eigenzinnig karakter is Roos een opvallende verschijning. Terwijl haar ster rijzende is moet ze werkloos toezien hoe de oude boerderij in Duiven bij Arnhem, waar ze opgroeide, wordt gesloopt. Met de sloop neemt ze afscheid van haar kindertijd. Roos gaat op kamers in Utrecht en de boerderij “krijgt een spuitje, zonder verdoving”. De film won vorig jaar tijdens de Openingsavond van het 29e Nederlands Film Festival (NFF) de Filmprijs van de Stad Utrecht.
Lengte: 38 minuten. Een programma van Bas Berkhout voor Omroep Gelderland.
Fauna & Gemeenschap - Ontmoetingen in de Rotterdamse dierenwereld (7 maart)
Aflevering uit de 8-delige documentaire tv-serie van TV Rijnmond door Frédérique Spigt (de zangeres die eigenlijk bioloog wilde worden) en Kees Moeliker (conservator Natuurhistorisch Museum Rotterdam, publicist, columnist en schrijver van de bestseller ‘De Eendenman’).
In een pick-up truck gaan deze ‘bekende Rotterdammers’ samen op zoek naar de wonderen van de grote stadsfauna: pissebedden, bloedwormen en een muskusrat. In deze aflevering worden huis en tuin van Frédérique onderzocht. Wat leveren een vliegenvanger, rottend fruit en een matras op? Een oude Duitse insectenbijbel en de microscoop bieden uitkomst. Achterin de tuin openen ze het graf van een roofvogel – was het een sperwer? En wat voor onsmakelijk beestje zwemt er in de vijver?
Lengte: 21 minuten. Makers: Frédérique Spigt en Kees Moeliker.
Grote genade (21 maart)
Regisseur Lieza Röben filmde een jaar lang een hechte kerkgemeenschap, die in rep en roer raakt als blijkt dat hun kerk in de toekomst mogelijk de deuren moet sluiten.
Vanwege het afnemend aantal mensen dat actief het geloof belijdt, worden in
Nederland steeds meer kerkgebouwen gesloten, herbestemd of zelfs afgebroken. Wat
betekent dat voor kerkgangers die nog wel intensief gebruik maken van hun kerk?
Voor zulke kerkgangers is een kerk - naast het huis van God - een plek
die is opgebouwd uit meer dan stenen alleen. Het is een plaats waar zich
cruciale momenten uit hun leven afspeelden, zoals een huwelijk of uitvaart van
een dierbare.
Een plek ook waar zij hun zorgen en wensen uitspreken in gebed en
waar zij anderen ontmoeten. Met de continue dreiging van de sluiting boven het
hoofd, probeert een klein clubje kerkgangers de vertrouwde gebruiken in ere te
houden, in de hoop hun zakelijke pastoor zo te overtuigen van de waarde van het
gebouw voor de hele gemeenschap.
Gaandeweg het sluitingsproces vragen
zij zich af of hun subtiele strijd voor het open houden van hun kerkgebouw wel
herkend wordt. Ze kampen met tegenstrijdige emoties: moeten ze vechten of
accepteren? Onderlinge relaties lopen deuken op.
Deze documentaire is tot stand gekomen met steun van het Mediafonds (voorheen
Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties). Regie: Lieza
Röben. Producent: Maartje Bakers voor ‘Recht zo
die gaat' produkties.
Onzichtbaar beperkt (28 maart)
Documentaire over de moeizame zoektocht naar passend onderwijs. Onderwijs draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling, aan zelfredzaamheid en biedt kans op ontmoeting en leren met en van elkaar.
De documentaire Onzichtbaar Beperkt gaat over het leerrecht van gehandicapte kinderen. Rode draad is de persoonlijke zoektocht van documentairemaker Miranda van Dijk-Kedde en haar man naar een geschikte school voor hun gehandicapte zoon Marijn. Hun zoektocht maakt duidelijk dat het onderwijs in Nederland niet is ingesteld op de individuele behoefte van het kind.
In ‘Onzichtbaar Beperkt’ maakt de kijker uitvoerig kennis met Marijn, een ogenschijnlijk normale kleuter van vijf. Maar al gauw valt op dat hij anders is. Marijn heeft een aangeboren hersenbeschadiging en functioneert op een niveau van 17 maanden. Ook kan hij niet praten. In de documentaire wordt duidelijk dat Marijn zich ondanks zijn handicap toch ontwikkelt. Hij ontgroeit de groep van het orthopedagogisch dagverblijf de Klimop. Dus vragen zijn ouders zich af of er een school is waar Marijn zich verder kan ontwikkelen.
Ze gaan kijken bij verschillende soorten scholen. Waar zou Marijn het meest gestimuleerd worden in zijn ontwikkeling en zich ook op zijn gemak voelen? Wat volgt is een moeizame zoektocht, die alle ouders van kinderen met een beperking bekend voor zal komen.
Miranda van Dijk-Kedde is docent Media Productie aan Hogeschool Windesheim en heeft jarenlang informatieve films gemaakt voor omroepen en bedrijven.
