Poezie

Poëzie van het Zuiden

Een serie over Limburgse dichters, met in elke aflevering een kort interview en een gedicht.

Poëzie van het Zuiden is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Limburg.

Aflevering 23: Har van de Bekker

Har van de Bekker

Har van de Bekker (a.k.a. Harrrrr) werd gekneed in Neer in de jaren 60 en rees in de Seventies. Vanaf zijn tienerjaren gebruikt hij pen en papier om te spelen met taal: gedichten, liedjes, sprookjes en sketches.

Inmiddels zijn daar ook toneelbewerkingen, cabaretteksten en weblogs bijgekomen. Aanvankelijk schreef hij vooral in het Nederlands, maar meer en meer kiest hij voor het Midden-Limburgs dialect "omdet det bie mich pèsjt".

In 2007 won hij de fel begeerde Parel-in-je-Moerstaal-wisselbokaal op de Roggelse Open Dichtavond. Niet alleen door zijn teksten, maar ook door zijn stuntelige performance. Ambitie om zijn teksten te uit te geven heeft hij nog niet. Wel zullen in het najaar van 2009 de try-outs starten van een avondvullende solo-cabaretvoorstelling, waarin zijn soms persoonlijke maar vaak humoristische gedichten een prominente plaats zullen innemen.

Aflevering 22: Els Diederen

Els Diederen

Els Diederen is een dichteres, geboren in Valkenburg. Zij schrijft artikelen en gedichten in het Limburgs (Valkenburgs). Naast talrijk publikaties in literaire tijdschriften en bloemlezingen; regionale bladen, magazines, heemkundeperiodieken, op tv en radio verscheen er in 2006 een bundel met verzamelde gedichten van haar hand, in de reeks LiLiLi (Limburgse Literaire Lijst) met de naam "Sjakel de zinne".

Diederen volgde diverse lerarenopleidingen voor het basisonderwijs, onderwijsaktes in de expressievakken en de post-hbo-leergang Limburgs. Zij is 39 jaar bestuurslid van Veldeke-krink-Valkeberg, één van de 12 kringen binnen Veldeke-Limburg.

Aflevering 21: Noor Roelofs

Noor Roelofs

Noor Roelofs schrijft proza en poezie. Zij studeerde aan Schrijversvakschool 't Colofon van 1999 tot 2001. In 2004 won zij de publieksprijs van de Bibliotheek Nijmegen Literatuurprijs.

Sinds enkele jaren draagt zij voor op verschillende podia, soms onder begeleiding van Mike Roelofs, die muziek bij haar teksten schreef.

Aflevering 20: Frans Budé

Frans Budé

Frans Budé (Maastricht, 1945) debuteerde in 1984 als dichter met de bundel Vlammend marmer, gevolgd door nog elf dichtbundels, alle bij uitgeverij Meulenhoff te Amsterdam.

In 1999 verscheen Het perfecte licht, een verzameling verhalen en beschouwingen over beeldende kunst. De novelle Afrit dateert van 2005. De meest recente dichtbundel, gevarieerd en omvangrijk, verscheen afgelopen voorjaar bij Meulenhoff onder de titel Bestendig verblijf. Tegelijkertijd verscheen bij Uitgeverij De Contrabas een beschouwing van Rob Molin over het werk van Frans Budé.

Over Budés poëzie schreef de Volkskrant: 'Een tijdloos en nauwgezet onderzoek naar de grenzen van leven en dood, herinnering en vergeten, taal en stilte.' Het Vlaams-Nederlands cultureel tijdschrift Ons Erfdeel noemde hem 'een dichter van de intimiteit, van de vertraging en het tedere gebaar, van het verlangen, de hunkering en de wellust, met zinnen die openbarsten van geluksverlangen.' Werk van Budé werd vertaald in het Frans, Duits, Engels, Spaans, Pools en Chinees. Meer info op www.fransbude.nl

Aflevering 19: Ellen Hendriks

Ellen Hendriks

Ik ben Ellen Hendriks, 16 jaar oud en zit op 4VWO. Ik ben onbewust begonnen met dichten in de 1e klas van de middelbare school er werd in de 3e klas steeds meer aandacht aan besteed. Zo kwam ik erachter dat ik het toch wel leuk vond, en het werd steeds belangrijker voor me, vooral als gevoelsuiting.

Mijn andere hobby's zijn voetballen, hockeyen, zingen, lezen en natuurlijk winkelen. Niet heel artistiek, maar je kunt me ook eerder sportief dan artistiek noemen. Later ga ik waarschijnlijk ook niets met dichten doen, ook om die reden. Mijn gedichten zijn daar te persoonlijk voor.

Aflevering 18: Babeth Fotchind

Babeth Fotchind

Babeth Fotchind is de naam. Ik schrijf. Neen, ik speel met woorden, die ik vervolgens in een leuke volgorde op papier zet. Meestal om dingen vast te stellen, vaak om emoties van me af te schrijven. Enkele keren omdat een zin in me opkomt, en daarna de rest van het gedicht volgt.

Ik heb mijn gedichten nooit in een bepaald hokje gestopt, waarschijnlijk komt dat doordat ik zo nu en dan van stijl verander wat betreft de uiterlijke kenmerken van mijn schrijfsels. Zou ik mijn gedichten dan toch in een hokje moeten stoppen, dan ga ik voor lyrisch. Verder experimenteer ik graag met verschillende soorten kunst. Vandaar ook dat ik in 2008 voor de Kunstbende een gedicht heb voorgedragen met gitaarbegeleiding. Sindsdien dicht ik vaker met gitaar erbij. Ook ben ik van plan iets met foto en tekst te maken.

Nadat ik in 2008 regionaal eerste ben geworden met de Kunstbende, stroomden de optredens binnen. Ik ben toen, samen met andere regionale dichters, gevraagd voor een tv-programma op L1. Ook dankzij de site van Young Poets, een site voor jonge dichters uit Limburg, treed ik regelmatiger op.

In 2008 is mijn bundel 'Teigerhuid' uit gekomen. Ik heb bewust voor teiger met korte ei gekozen, om de simpele reden dat Teigerhuid wat aparter leest en de nodige vragen bij mensen op zou roepen. Ondanks het feit dat ik geen creatieve studie - al kun je met rechten ook zeer creatief zijn - ga volgen, kan en moet ik de rest van mijn leven blijven schrijven en met kunst bezig zijn. Gewoonweg, omdat kunst bij mij hoort.

Aflevering 17: Edwin Smet

Edwin Smet

Edwin Smet (Goes, 1972) is zelfstandig grafisch vormgever van beroep sinds 1997. Taal, kort tekstwerk en redactionele verzorging vormen daarvan vast onderdeel. Het werken met typografie, het zetten van teksten, geniet de voorkeur. Dichten is zo gaandeweg ontstaan, zoals het gaandeweg ontstaat, en heeft sinds de Kunstacademie, waaraan Smet in 1996 afstudeerde, geleidelijk meer aandacht gekregen.

Zo rond 1995 ontstond het idee voor Pessoa loopt door de straten van New York, een hommage aan de Portugese dichter Pessoa. In 2005 verscheen het boek uiteindelijk, als uitgave in eigen beheer bij Stichting Meer van dat Moois. Daarmee als dichter de eerste schreden zettend. Als dichter trad hij sinds de publicatie een aantal keren op, een een tweetal gedichten werden geselecteerd voor de Bloemlezing 25 jaar Nederlandstalige poëzie 1980-2005, door Chrétien Breukers. Dat was aardig. Het boek werd als een van de best verzorgde boeken bestempeld van dat jaar. Dat was plezierig.

Een tweede boek, Een Landschap, werd in 2008 publiek. Naast tekst ook daarin ruim baan voor beeld. Aansluitend op deze publicatie droeg Smet voor op Onbederf'lijk Vers in Nijmegen en The Maastricht International Poetry Nights te Maastricht. Een volgende dichtbundel, Remmen op de Wrijving, is in voorbereiding. Smet heeft sinds elf jaar een zaak onder eigen naam en werkt voor uiteenlopende opdrachtgevers. De focus ligt steeds meer op het maken van boeken, naast het autonome werk, wat ook schilder- en tekenwerk omvat.

Aflevering 16: Pjotr Vermeeren

Pjotr Vermeeren

Pjotr Vermeeren (05-01-'93): Mensen zeggen dat ik emo ben maar ik weet niet of dat waar is. ik schrijf gedichten als ik toevalig het gevoel heb om mijn gedachten of gevoelens op te schrijven en dan is dichten de makkelijkste manier. Verder teken ik ook een beetje en ben ik erg geinteresseerd in mythologie en wapens.

Het grootste deel van mijn gedichten is in het Engels. Als ik geen huiswerk hoef te maken zit ik op mijn kamer te gamen, muziek te luisteren (Alesana!), te tekenen of te dichten. Mijn fantasie voert me weg van deze wereld en laat me verdwijnen. Maar het is me nog nooit gelukt om in mijn eigen wereld te blijven... nog niet.

Aflevering 15: Peter Winkels

Peter Winkels

Peter Winkels (1954) uit Reuver is dichter, docent en publicist. Hij werkt als leraar Nederlands en CKV aan het Bernardinuscollege in zijn geboorteplaats Heerlen. In het verleden was hij actief voor o.m. Omroep Limburg, L1 radio en tv, Dagblad De Limburger en TROS-radio. Sinds januari 2009 maakt hij wekelijks de rubriek Uitgelezen bij TV Limburg.

Aflevering 14: Jos Rosenboom

Jos Rosenboom

Jos Rosenboom (1950) schrijft sinds haar jeugd, maar is pas later met haar werk naar buiten getreden. Het schrijven van korte verhalen en gedichten combineert ze met het begeleiden van cursussen Creatief Schrijven. Ook verzorgde ze de afgelopen twee jaar de opleiding Docent Creatief Schrijven bij het Huis voor de Kunsten Limburg.
Ze gaf les bij verschillende Centra voor de Kunsten, Bibliotheken en vanaf 2005 ook in Klooster Wittem met de workshop Natuurlijk Schrijven.

ik zwierf door de stad
zonder geluiden
geen verleden, geen toekomst
alleen een luchtbel van stilte

mijn ogen aaiden bomen
wolken de uitgestrekte hemel
alles werd blauw
mijn gedachten blauw
van lucht en vrede

ik werd een meeuw, mijn vleugels
klapwiekten, ik scheerde over water
mijn evenwicht lag daar
maakte me golf met de golven
druppel met het water, maakte me
vleugel, snavel, wind

Aflevering 13: Quirien van Haelen

Quirien van Haelen

Quirien van Haelen (1981) is de dichter van de zapgeneratie. Hij raakte in 2001 landelijk bekend als poetry slammer en probeert sindsdien de Limburgse letteren nieuw leven in te blazen met zijn humoristische gedichten. Hij schreef voor literaire bladen, maar ook voor BNN, EO, MTV, NOS en L1. Quirien staat verder bekend om zijn performancekunsten en is daarom een veelgeboekte gast op (pop)festivals zoals Lowlands.

Aflevering 12: Tim Gladdines

Tim Gladdines

Tim Gladdines (Veldhoven, 1963) is in december 1990 afgestudeerd aan de Toneelacademie Maastricht, richting docent/regisseur. Momenteel is hij schrijver, dichter, vertaler, docent-drama, regisseur, acteur, improvisator, cabaretier en presentator. Er was een tijd dat hij jong en veelbelovend was, en alle kanten op kon. Er was een tijd dat hij duizelig werd van al die verschillende activiteiten. Er was een tijd dat hij vond dat hij één richting moest kiezen. Nu komt de tijd die overblijft. Dit is de tijd om niet te kiezen. Dit is de tijd van Tim.

Aflevering 11: Emma Crebolder

Emma Crebolder

Emma Crebolder (St. Jansteen, 1942) Na een verblijf van een aantal jaren met haar gezin in Tanzania deed ze een studie Afrikaanse talen te Leiden, en sloot deze in Keulen af. Doceert al decennia lang Swahili. Zij werd in 1993 in Venlo de eerste stadsdichter van het Nederlands taalgebied.

In de Boekenweek 2010 verschijnt bij Nieuw Amsterdam haar vijfde grotere gedichtenbundel. Meer op www.emmacrebolder.com

Aflevering 10: Frits Criens

Frits Criens

Frits Criens beoefent als dichter meer genres. Opvallend aan zijn poëzie is dat hij uitgaat van vaste versvormen en klassieke rijmschema's. Zijn gedichten zijn verder heel toegankelijk.

Criens brak in de jaren '90 landelijk door met lichtvoetige, geestige gedichten. In dit genre publiceerde hij ook enkele bundels. Vorig jaar verscheen in de befaamde Windroosreeks de bundel 'Verloren kost' waarin hij thema's als 'liefde', 'vergankelijkheid' en 'de zin van het leven' op een indringende wijze bijna tastbaar maakt.

Voorjaar 2010 verschijnt de vervolgbundel 'Een mooie dag om dood te gaan', waarin de dood in zijn vele facetten centraal staat. Uit die bundel komen de gedichten in deze clip. Onlangs debuteerde Frits Criens als romanschrijver met 'Verzwegen oorlog'.

Aflevering 9: Hilke Heijmans

Hilke Heijmans

Mijn naam is Hilke Heijmans. Dichteres, columniste en student journalstiek. Taal is dus iets dat mij veel bezighoudt. Ik schrijf niet alleen, ik ook zorg ook dat andere jongeren hun bijdrage kunnen leveren door actief te zijn bij youngpoets. Een website waar jongeren hun gedichten kunnen plaatsen. Het gedicht voor mijn clip gaat over het missen van een dierbare.

Dag dan maar

Ik wou nog weten wat je lievelingskleur was,
Waarom je zo hard moest lachen tijden het eten.
Ik wilde nog zoveel vragen,
Nog zoveel van je weten.

Ik heb geen afscheid kunnen nemen,
Ik zou ook niet weten hoe.
Ik had met je kunnen praten,
Kunnen lachen zoals ik dat doe.

Na sta ik met je vrienden bij je graf.
We zijn stil, bang om iets verkeerds te zeggen.
Ik zie je familie met lege blikken in hun ogen,
Proberend het je neefjes uit te leggen.

De grote broer is niet meer,
Net als het vriendje en de zoon.
Maar zelfs je vijand zal je herinneren,
Als een goed persoon.

Aflevering 8: Hans van Bergen

Hans van Bergen

Hans van Bergen is schrijver en dichter. Na vele jaren drama, docudrama, documentaires en luisterspelen geschreven te hebben voor diverse landelijke radio-omroepen en de BRT, schrijft hij nu voornamelijk proza, poëzie en drama. Recentelijk schreef hij het libretto en de liedteksten voor "Pierre Cuypers, de musical".

In 2005 werd hij door gemeente Roermond benoemd tot stadsdichter van die stad. Zijn werk kenmerkt zich door een combinatie van realisme en mystiek, waarbij vaak de individuele mens centraal staat. Zijn personages zijn meestal eenlingen die op een eigen wijze hun strijd voeren met het leven. Hans van Bergen treedt regelmatig op met eigen werk. Naast solo-optredens ook regelmatig met combinaties van poëzie en muziek met diverse muzikanten. Van klassiek tot jazz en blues.

Aflevering 7: Malou van Rooij

malou van rooij

Ik ben Malou van Rooij, 15 jaar oud, en ik zit op 4VWO. Ik dicht al sinds de basisschool. Dichten is belangrijk voor mij, als gevoelsuiting. Andere hobby's zijn tekenen, kleding maken, fotograferen, lezen en winkelen. Na de middelbare school wil ik naar de Kunstacedemie om daar een opleiding tot mode-ontwerpster te volgen.

Aflevering 6: Koos van den Kerkhof

Koos van den Kerkhof, dichter

Oktober 2008 verbrak Koos van den Kerkhof een stilte van negentien jaar met de publicatie van een nieuwe gedichtenbundel (zijn vijfde) bij uitgeverij In de Knipscheer te Haarlem. Titel: Oud zink.

Hij publiceert over schrijven in Schrijven Magazine en biografische portretten in het jaartijdschrift Buun. Zijn poëzie las hij voor op The Maastricht International Poetry Nights en hij gaf workshops op de Nederlandse Schrijfdag.

Van den Kerkhof geeft les aan de CKE-schrijversschool te Eindhoven. Bovendien ontwikkelde hij de leergang Docent Creatief Schrijven. Een splinternieuwe opleiding waaraan hij doceert en die in september 2009 van start gaat bij Scriptplus/Hogeschool van Amsterdam.

Aflevering 5: Danny Danker

Danny Danker

"De appel valt niet ver van de droom" schreef Danny Danker (16 februari 1974) kort voor het verschijnen van de tweede dichtbundel, een coproductie i.s.m. haar vader. Treffender had de oudste dochter van Hans Danker (25 januari 1956), voormalig stadsschrijver van Roermond, het niet kunnen formuleren.
Danny debuteerde in 2006 met haar bundel 'Van de Gekken', niet lang na haar eerste voordracht op een podium in de stad waarmee zij net als haar vader onlosmakelijk verbonden lijkt. In amper twee jaar verwierf ze landelijke bekendheid en verleende zij medewerking aan diverse projecten, waaronder de oprichting van een literair podium in Maastricht.

Bezweet Hemellichaam

de draak gegriefd
ook in mijn vlees
sloop slangend
als wigwijfelwees

in sluimernacht
en langs mijn wang
tot aan het oor

en ik werd bang
hij sprak van wan
dat huilend hoop verloor

heb hard gebeten in zijn staart
waaraan hij kronkelkonings
krachtig kroon bewaard

zag zo half verward
en licht vermaakt
tegen verdraaide vrees
in slaap opgespaard

behoeft men geen zwaard

Aflevering 4: Rouke van der Hoek

Rouke van der Hoek

Rouke van der Hoek (1952, Eindhoven) woont sinds 1980 in Zuid-Limburg en schrijft nog langer gedichten. 'Verrassende poëzie, bij geen stroming onder te brengen', schreef een jury. Zijn laatste drie bundels - Het magnetische noorden (2001), Bodemdaling (2005) en Wolventeldag (2008) - verschenen bij Uitgeverij Atlas in Amsterdam.

Bemelerberg

Van de Bemelerberg zag Kroonprins Willem II
de zon des avonds in België zakken.
Om dit bijzondere voordeel
draaide de tiendaagse veldtocht van 1831.
Waar de zon in de aarde zakt, koekt de steenkool.
Tot officieren van het Nederlandsche leger
na zwaarbevochten doortocht
te Oostende constateerden
dat het zicht vanaf de Bemelerberg bedrieglijk was,
omdat de zon over Leopoldsburg in de Kempen
en het Westvlaamse biljartlaken heen
met veel gesis in zee belandt.
Ach, dat ze het dan zelf maar uitzochten
de Belgen, les Belges, die Belgier.

Maar nog steeds zou je, staande op de Bemelerberg,
je eigen hoofd er om durven verwedden
dat de zon achter de skyline van Maastricht
in België zakt, juist daar waar ze de steenkool

al uit de grond hebben gehaald.

Aflevering 3: John Hölsgens

John Hölsgens

John Hölsgens (Heythuysen, 8 juli 1970) is dichter en journalist/columnist. Hij studeerde af als Neerlandicus met een letterkundige beschouwing van het werk van J.A. Deelder onder de titel 'Literatureluur?'

Hölsgens is werkzaam als redacteur voor de Nederlandse Weekbladen Groep. Zijn debuut als podiumdichter maakte hij op 20 juli 2001 in Heerlen. Inmiddels was hij regelmatig te gast op poëziepodia in het hele land, maar ook in het buitenland. Hölsgens is verder vaste columnist voor het literaire podium 'Niet Direct', van de Stichting Kunst en Cultuur Leudal, en actief voor omroep 3ML (onder andere als side-kick bij het anarchistische radioprogramma 'Freak Out').

Zijn poëziedebuut op papier stamt uit september 2006. In die bundel ('Do you want total pussy?'), is ook het gedicht 'Optioneel' opgenomen. Een tweede gedichtenbundel en een verzameling columns (co-producties) zijn op dit moment in de maak.

Wat ook had gekund:

Vrij vers over
Pijpen, hakenkruizen,
Op canvas of rolluiken of
Solidariteit met
de PvdA in België
dus Cuba of
beffen,
asielzoekers in
tentenkampen of
inderdaad die vette rap
dan wel
een pleidooi voor Arnon Grunberg of
Willie van der Heide
Desnoods over
De onafhankelijkheid van Tibet of
De onvolprezen kwaliteit
Van de Pizza Maffioso
Van Piccola of over
't vraagstuk of Waterreus die bal
nou voor of achter de doellijn keerde of
misschien begraven of toch cremeren

Of over
De elektriciteit die door
Dunne vingers stroomt
Waarom koeien ontgeilend werken
Victory Boogie Woogie
Verplicht donorschap
't zevende zintuig
't achtste verbod
al weet ik niet meer
wat dat inhield of
lengte er toe doet of niet of
er standaard urinoirs ingebouwd
moeten worden
in huurhuizen of
salt of peppa of
waarom tex-mex kruiden
onontbeerlijk zijn op een
uitsmijter of
uitsmijters nodig zijn

Of over
Waarom sommige Grünen
Nou ineens een stropdas dragen of
Over of het leven beter zou zijn
Als alles
Glashelder was.

Maar:
daar had ik nou net geen zin in
daar was 't te laat voor
daar zit niemand op te wachten
dat kan ik echt niet

(aankruisen wat van toepassing is)

Aflevering 2: Anne van der Sligte

Anne van der Sligte

Anne van der Sligte (10 mei 1990): Elke keer als ze voelt dat ze leeft, wil ze dit via video, schrift, schilderen of tekenen vastleggen. Alsof ze zichzelf telkens kloont en wilt dat mensen haar zien: is het niet in levende lijve, dan is het in een video.

Die drang is er, omdat ze haar leven niet voorbij wil laten gaan, iedere seconde is haar dierbaar. Ook zoekt ze in haar eigen ‘levenstocht’ een manier om contact te leggen met mensen. Niet op een oppervlakkige manier, maar juist de laag die eronder zit. www.annevandersligte.nl

LA SECRETA

"Wel godverdomme! Waarom ben ik zo? Waarom ben ik zó stom geweest om dat te doen? Wat bezielde me?

Met het bloed aan mijn handen besmet ik mijn omgeving. Ze komen er allemaal achter, ik weet het zeker. Stuk voor stuk zullen ze het weten, zullen ze dié woorden spreken, die ik verberg. Die mijn lippen weigeren om ook maar even de gedachten aan te raken, om ze maar even te proeven.
Het zwijgen voedt haar, het maakt haar gezond, schenkt haar de eeuwigheid en maakt mij ongezond.

Weglopen kan ik niet, ze beweegt met me mee. Ze volgt me. Ik wil kunnen slapen zonder dat mijn bed vol geheime gedachten zit. Ik wil slapen op ballonnen die mij van deze wereld ontnemen.

Ik herken mezelf niet meer terug. Dag en nacht denk ik aan haar.

Ik heb een geheim."

Aflevering 1: Maarten van den Berg

Maarten van den Berg

Maarten van den Berg (Heerlen, 1970) is dichter, schilder, beeldhouwer en taxichauffeur. Hij woont en werkt in Maastricht. Als geboren Limburger groeide hij op in de Randstad waarna hij een studie beeldhouwen volgde aan de kunstacademie in Maastricht. Zijn schilder- en beeldhouwwerk wordt gekenmerkt door een sterke binding met de dagelijkse realiteit en een onmiskenbare romantische inslag. Als dichter debuteerde Van den Berg in 2007 met de bundel Hersenzalf.

Zijn belangstelling voor mens en maatschappij, evenals het werk als nachtchauffeur, schemeren in diverse schakeringen door in zijn dichtwerk. Daarnaast maakt diezelfde belangstelling hem politiek actief voor kunst en cultuur. In 2008 verscheen bij Prometheus zijn dichtbundel Traktaatjes.

Ruiters van de stad

wij zijn gewetenloze ruiters,
wij roken rauwe diesellucht,
wij drinken steenkoolzwarte koffie,
wij zijn de ruiters van de stad.

als de avond paarsblauw aanloopt,
gromt ons bloed vol ongeduld,
leun ik samen met mijn makkers,
losse gordels, nachttoeslag,
bedrieglijk lui over het rendier,
wachtend op naïeve prooi.

als jachtige uilen bespieden wij klandizie,
met losgeknoopte bloezen slaan wij toe,
wij slepen hoeren in het zadel,
eten friet en zijn nooit moe.

mijn donderpaard trekt rubber sporen,
verscheurt het doorgedronken volk,

want wij zijn ruiters,
wij roken rauwe diesellucht,
wij drinken steenkoolzwarte koffie,
wij mennen het geweten van de stad.

L1nws